ÖZELLEŞTİRME KARŞITI PLATFORM

EMO, ESM VE TÜDEF’TEN ELEKTRİK ZAMMI PROTESTOSU

• Eki 5th, 2009 •

ORTAK BASIN AÇIKLAMASI
AKP ELEKTRİK ZAMLARI İLE YOLA DEVAM EDİYOR
ELEKTRİK ZAMLARINA HAYIR!

AKP iktidarı sel felaketi demedi, bayram demedi, zam yapmaya devam etti. 1 Ekim 2009′dan itibaren elektrik fiyatlarına yüzde 9.8 oranında zam yapıldı. Toplamda ise 2008 yılından itibaren yapılan zamlar yüzde 70′i aÅŸtı. Bu zamların nedeni üretim maliyetlerindeki artış deÄŸil, elektrik enerjisi üretiminin ve dağıtımının piyasalaÅŸtırılmasıdır.

Elektrik zamları 2008 yılında dağıtım özelleÅŸtirmeleriyle birlikte yapılmaya baÅŸlanmış ve halen de devam etmektedir. 2008 yılında 17 yıl önceki görevlendirme iÅŸlemine dayandırılarak Aydın, Denizli ve MuÄŸla illeri özel sektöre devredilirken; bu yıl da BaÅŸkent ve Sakarya elektrik dağıtım kuruluÅŸları ile birlikte toplam 14 ilin dağıtım hizmeti özel ÅŸirketlerin eline geçmiÅŸtir. Aras ve Meram elektrik dağıtımın özelleÅŸtirmeleri de yapılmış olmakla birlikte Aras’ta yürütmeyi durdurma kararı alınmış olup; Meram’da ise devir kararı çıkmıştır. ÖzelleÅŸtirme İdaresi; Çoruh, Osmangazi ve YeÅŸilırmak elektrik dağıtım bölgelerini de satmak için harekete geçmiÅŸ, 20 Ekim 2009 tarihinde fiyat tekliflerini alacaktır. ÖzelleÅŸtirme İdaresi satışlarda yola devam ederken, zamlar da hızla yol almaya devam etmektedir.

AKP Hükümeti geldiÄŸinden bu yana, kamu yeni santral yatırımı yapmamaktadır. Bu durum elektrik üretimi alanında ülkeyi özel sektörün kar hırsına mahkum etmiÅŸtir. Bu nedenle 2006 yılında elektrik açığıyla karşılaşılmıştır. Özel ÅŸirketlerin fiyat artışı için yaptıkları ÅŸalter indirme operasyonu karşısında dengeleme ve uzlaÅŸtırma mekanizması (DUY) adı altında karaborsa sistemi devreye alınmıştır. Bu borsada fiyatlar öyle fahiÅŸ düzeylere tırmanmıştır ki kamu enerji ÅŸirketleri zincirleme birbirlerine yansıttıkları borç sarmalına dolanmıştır. Seçimler nedeniyle propaganda amacıyla zamları bekleten AKP Hükümeti, yeniden iktidara geliÅŸiyle birlikte zamları peÅŸ peÅŸe devreye sokmuÅŸtur. Bununla da yetinmemiÅŸ, “maliyetleri fiyatlara yansıtıyorum” görüntüsü altında bu fahiÅŸ piyasa fiyatlarını tüketicilerin ödemesini saÄŸlamak üzere Maliyet Esaslı Fiyatlandırma Mekanizması denilen otomatik zam uygulaması 2008 yılında devreye sokulmuÅŸtur. Tüm bunların yanında dağıtım özelleÅŸtirmeleri nedeniyle dağıtım ÅŸirketlerinin fatura üzerinden tahsil ettikleri dağıtım ve perakende satış hizmet bedelleri de artırılmış, ÅŸirketlere fazladan kar olanağı saÄŸlanmıştır. Ayrıca dağıtım ÅŸirketlerine piyasadaki fahiÅŸ fiyatların tüketici fiyatlarına yansıtılması yoluyla kar garantisi de verilmiÅŸtir.

Elektrik fiyatlarına Ocak 2008′de yüzde 19.55, Temmuz 2008′de yüzde 21, Ekim 2008′de yüzde 7.9, Ocak 2009′da yüzde 1, Ekim 2009′da yüzde 9.8 zam yapılmıştır. 2009 yılında yapılan zamların iddia edildiÄŸi gibi maliyetlerle açıklanmasına imkan yoktur. DoÄŸalgaz fiyatları indirilmiÅŸ, kömür fiyatları düşmüşken nasıl olur da “maliyet esaslı” denilen mekanizma ile yine zam yapılmaktadır? Çünkü Maliyet Esaslı Fiyatlandırma Mekanizması’nda TETAÅž üzerinden fiyatları manipüle etmenin yolu açıktır. Özel ÅŸirketlerin kar baskısı nedeniyle borç sarmalına sokulmuÅŸ olan enerji kuruluÅŸlarına kaynak aktarmak için TETAÅž üzerinden tüketicilere ve bütçeye de yansıtılacak zam baskısı yaratılmıştır.

Hükümet 2 yıllık dönem içinde asgari ücrete toplamda yüzde 30.4 oranında zam yaparken, elektrik kullanıcılarına yüzde 70′i aÅŸan zammı reva görmektedir. Net asgari ücret 2 yıllık dönemde 419 liradan 546.5 TL’ye çıkabilmiÅŸtir. Aynı dönemde 4 kiÅŸilik bir ailenin aylık elektrik faturası ise 36.4 TL’den 62 TL’ye yükselmiÅŸtir. Yani asgari ücretlinin aylık zammının yüzde 20’si yalnızca elektrik zammıyla buharlaÅŸmıştır. Asgari ücretli bir aile gelirinin yüzde 11.4′ünü elektrik faturasına aktarmak zorunda kalmaktadır.

Ülkemiz kaynaklarını her alanda olduğu gibi enerji alanında da özel şirketlerin çıkarlarına feda eden hükümet, faturayı tüketicilere kesmektedir.

Bu zam oranı yalnızca elektrik faturalarında da kalmamakta; ulaşımdan, her türlü sanayi maddesine, giyecek ve yiyecek maddelerine varıncaya kadar insan yaşamının vazgeçilmez temel ürünlerine yansımaktadır. Elektrik, günümüzde insan yaşamının vazgeçilmez bir parçası olduğu kadar üretim sektörlerinde de ana girdi rolüne sahiptir.

Elektrik hizmetindeki özelleÅŸtirme ve serbest piyasa uygulamalarının sonucu; iddia edildiÄŸi gibi ne verimlilik, ne ucuzluk, ne de kalitedir. Tüm bunlar ideolojik argümanlardır ve gerçek hayattan kopuktur. YurttaÅŸlar gerçekleri yoksulluk boyutunda yaÅŸamaktadırlar. Yoksulluk sınırının altında yaÅŸayan işçi ve memurlara yıllık yüzde 5′lik ücret artışını çok görürken, temel bir gereksinim olan elektriÄŸe bir seferde yüzde 9.8′lik zam yapılması enerjinin geniÅŸ halk kesimleri için lüks bir tüketim haline sokulmak istendiÄŸinin, kalkınma ve refahın yurttaÅŸlara layık görülmediÄŸinin göstergesidir.

Burada meslek örgütleri, sendikalar ve demokratik kitle örgütleri olarak elektrikte fahiş fiyatların artık katlanılamaz boyutlara geldiğini belirtiyor, bu adaletsiz zamların geri alınması gerektiği konusunda hükümeti uyarıyoruz.

Elektriğe yapılan Ekim 2009 zammının iptali istemiyle dün (2 Ekim 2009) TÜDEF tarafından yargıya başvurulmuştur. Ancak 2008 yılında yapılan zamma ilişkin yine TÜDEF tarafından açılmış olan dava da henüz sonuçlanmadığı gibi yürütmeyi durdurma konusunda da karar verilememiştir. Zamlara karşı mücadelenin yalnızca yargı yoluyla sağlanamayacağı açıktır. Bu nedenle tüketicilerin zamlara karşı tepkilerini ortaya koymaya davet ediyoruz.

ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI (EMO)

ENERJİ, SANAYİ VE MADEN KAMU EMEKÇİLERİ SENDİKASI (ESM)

TÜKETİCİ DERNEKLERİ FEDERASYONU (TÜDEF)

3 Ekim 2009

Tüm Gündem

Güncellenme Zamanı: 03.10.2009 15:21:19

Son Bir Ayda En Çok Okunan Gündem

EMO, ESM VE TÜDEF’TEN ELEKTRİK ZAMMI PROTESTOSU (86)